Ο τόπος και οι άνθρωποι

                                                 Σίβας

Ο Σίβας είναι ένα όμορφο, παραδοσιακό κεφαλοχώρι του Δήμου Φαιστού. Ανήκει στην επαρχία Πυργιωτίσσης και βρίσκεται στη ΝΔ άκρη της πεδιάδας της Μεσσαράς, 62 χλμ. από το Ηράκλειο, στους πρόποδες των Αστερουσίων του « Αγίου Όρους »της Κρήτης , όπως λέγεται.

Παλαιά ονομασία του χωριού είναι Μακρά Σίβα, σε αντιδιαστολή προς τη Σίβα Μαλεβιζίου. Από το Υπουργείο Πολιτισμού έχει χαρακτηριστεί διατηρητέος οικισμός. Στο κέντρο του χωριού υπάρχει μια θαυμάσια πλατεία, μοναδική στην περιοχή, διαμορφωμένη από τον ευεργέτη του χωριού πολιτικό μηχανικό Αλέξανδρο Μανιδάκη.

Στην πλατεία υπάρχει το Δημοτικό Σχολείο, χτισμένο από τους κατοίκους το 1864, και η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, της ίδιας εποχής, με ωραίο ξυλόγλυπτο τέμπλο και θαυμάσιες εικόνες του αγιογράφου Ιωάννη Σταθάκη. Κοντά στην πλατεία υπάρχει η κρήνη του χωριού, που πρόσφατα χαρακτηρίστηκε ιστορικά διατηρητέο μνημείο.

Διατηρούνται, επίσης, λιθόχτιστα αρχοντόσπιτα με σκαλισμένα οικόσημα και καμαρωτές πόρτες.

Ιστορικά στοιχεία

Το χωριό είναι γενέτειρα του Αγίου Ιωάννη του Ξένου, στη διαθήκη του οποίου αναφέρεται σε θηλυκό γένος, η Σίβα. Συνεπώς, το χωριό υπήρχε ήδη από την περίοδο της Αραβοκρατίας.

Σε συμβόλαιο του 1271 γίνεται γραπτή μνεία του Σίβα: «…….ο Στέφανος Σκλάβος, κάτοικος του χωριού Sciva, οφείλει να δώσει στον …. 74 μουζούρια καλό κρητικό στάρι, προς 10 κρητικά υπέρπυρα και 50 μίστατα κρασί, γνήσιο καλό κρητικό ,… προς 5 υπέρπυρα…». (Σπανάκης 1993, σ.711-12).

Σε έγγραφα της Βενετικής περιόδου, όπως στην «Έκθεση» (Relazione) του Bassilicata, του 1630, αναφέρεται ως «Siva di Priotissa».

Από τον Σίβα καταγόταν ο Ιωάννης Στεφανάκης ή Σκουντής, ο οποίος πολέμισε κατά την Επανάσταση του 1821 υπό τον Θ.Κολοκοτρώνη. Αργότερα έλαβε μέρος στην Επανάσταση του 1866 και χρημάτισε αντιβασιλέας.

Ο συγγραφέας και αγωνιστής Θέμος Κορνάρος, που έζησε από το 1906 έως το 1970, γεννήθηκε στο Σίβα. Πρώτος αυτός έγραψε για τη Σπιναλόγκα, καθώς και άλλα σημαντικά έργα. Προς τιμήν του ιδρύθηκε το 1984 από τη δημιουργική νεολαία του Σίβα ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος «Θέμος Κορνάρος» και από τότε διοργανώνονται κάθε χρόνο τον Αύγουστο διάφορες πνευματικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, οι οποίες ολοκληρώνονται με το παραδοσιακό γλέντι στις 29 Αυγούστου.

Στο χωριό υπάρχει και ένας μοναδικός στο είδος του «Σύλλογος Γαμβρών και Νυφάδων», με προστάτη τους τον Σιβιανό Άη Κυρ Γιάννη τον …….Ξένο. Έτσι, κάθε χρόνο στις 20 Σεπτεμβρίου, στην είσοδο του χωριού-στην εκκλησία του- γιορτάζουν με πλούσιο φαγοπότι και γλέντι.

Σοφία Νικ. Πρατικάκη

Φιλόλογος 

Καθημερινή ζωή και δραστηριότητες